Buitengewone algemene vergadering van een VME: wanneer en hoe?

Stel je voor: het dak van je appartementsgebouw lekt, er is dringend een beslissing nodig over een grote renovatie, of een mede-eigenaar vraagt om een extra vergadering. De jaarlijkse algemene vergadering is nog maanden ver. Wat nu?
Dan komt de bijzondere algemene vergadering om de hoek kijken: een algemene vergadering buiten de vaste jaarlijkse periode. Handig, maar alleen als de regels gevolgd worden. Een fout in de uitnodiging, het quorum of de meerderheid kan ertoe leiden dat een rechter een beslissing achteraf vernietigt.
In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat een bijzondere algemene vergadering is, wanneer je er een nodig hebt en hoe je ze correct aanpakt.
Wat is een bijzondere algemene vergadering van een VME?
Elke VME houdt jaarlijks een gewone algemene vergadering, in een vaste periode van vijftien dagen die in het reglement van interne orde staat (art. 3.85 en 3.87 Burgerlijk Wetboek). Daar stemmen de mede-eigenaars onder meer over de begroting (art. 3.89, § 5, 16°).
Moet er tussendoor een beslissing vallen, dan kan er ook buiten die periode een algemene vergadering plaatsvinden. De wet spreekt gewoon van een algemene vergadering. In de praktijk heet ze een bijzondere of buitengewone algemene vergadering.
Wie kan zo'n vergadering laten samenroepen? (art. 3.87, § 2)
De syndicus, telkens als er dringend een beslissing nodig is in het belang van de mede-eigendom.
Eén of meer mede-eigenaars die samen minstens een vijfde van de aandelen in de gemeenschappelijke delen bezitten. Zij richten hun verzoek per aangetekende zending aan de syndicus, die de uitnodiging dan binnen dertig dagen moet versturen. Doet hij dat niet, dan mag een van de mede-eigenaars die het verzoek mee ondertekenden de vergadering zelf bijeenroepen.
Is er geen syndicus, dan kan de raad van mede-eigendom een vergadering bijeenroepen om een syndicus aan te wijzen. Is er geen raad, dan kan de voorzitter van de laatste algemene vergadering dat doen, en anders mede-eigenaars met samen minstens een vijfde van de aandelen.
Verzuimt de syndicus of weigert hij onrechtmatig een vergadering bijeen te roepen, dan kan iedere mede-eigenaar ook de rechter vragen om dat te bevelen (art. 3.92, § 4).
Typische redenen voor een bijzondere algemene vergadering zijn grote werken, het ontslag of de aanstelling van een syndicus, juridische stappen namens de VME of een wijziging van de statuten.
Wanneer heb je een bijzondere vergadering nodig?
De vraag is altijd: gaat het om een beslissing die de algemene vergadering moet nemen?
Dringende bewarende maatregelen neemt de syndicus zelf. De wet geeft hem de opdracht om alle bewarende maatregelen te treffen en alle daden van voorlopig beheer te stellen (art. 3.89, § 5, 2°). Denk aan een noodherstelling die verdere schade aan het gebouw voorkomt.
Werken aan de gemeenschappelijke delen beslist de algemene vergadering. Daarvoor is in de regel een tweederdemeerderheid nodig. Over wettelijk opgelegde werken en werken tot behoud van het gebouw kan ze beslissen met een volstrekte meerderheid (art. 3.88, § 1, 1°, b). Kan zo'n beslissing niet wachten tot de jaarvergadering, dan is een bijzondere vergadering op zijn plaats.
Ook andere beslissingen kunnen via een bijzondere vergadering lopen als ze niet tot de volgende jaarvergadering kunnen wachten, zoals de benoeming of het ontslag van een syndicus.
Niet elke vraag vraagt een vergadering. Een klacht over het poetsbedrijf of een kapotte brievenbus kan de syndicus in de regel zelf afhandelen.
Hoe roep je een bijzondere AV samen: uitnodiging en agenda
Behalve in spoedeisende gevallen moet de uitnodiging minstens vijftien dagen vóór de vergadering ter kennis worden gebracht van de mede-eigenaars. Ze gaat per aangetekende zending, tenzij een mede-eigenaar individueel, uitdrukkelijk en schriftelijk heeft ingestemd om ze via een ander communicatiemiddel te ontvangen, zoals e-mail. De administratieve kosten van de uitnodiging zijn voor de VME (art. 3.87, § 3).
Wat moet in de uitnodiging staan? (art. 3.87, § 3)
de plaats, de dag en het uur van de vergadering;
de agenda, met de punten die besproken zullen worden;
hoe de mede-eigenaars de documenten over die punten kunnen inkijken.
Formuleer elk agendapunt concreet. "Bespreking dak" is te vaag. Schrijf liever: "Goedkeuring offerte dakvernieuwing voorzijde, raming 45.000 euro, aannemer X." Zo weten de mede-eigenaars vooraf waarover ze stemmen. Een vaag agendapunt verhoogt het risico dat een beslissing later wordt aangevochten.
Mogen mede-eigenaars zelf punten toevoegen? Ja. Eén of meer mede-eigenaars, of de raad van mede-eigendom, kunnen de syndicus op elk moment laten weten welke punten ze op de agenda willen. Komt het verzoek te laat voor de eerstvolgende vergadering, dan komt het punt op de agenda van de vergadering daarna (art. 3.87, § 4).
Wil je beter begrijpen hoe een algemene vergadering verloopt en wat de documenten betekenen? Op Begrijp je AV leggen we het stap voor stap uit.
Aanwezigheidsquorum algemene vergadering VME: hoe bereken je het?
De uitnodiging is verstuurd, de agenda staat vast. Bij de start van de vergadering is er één vraag die alles bepaalt: is het quorum bereikt?
Er zijn twee routes naar een geldig aanwezigheidsquorum (art. 3.87, § 5).
Route 1 combineert twee voorwaarden die allebei vervuld moeten zijn: meer dan de helft van de mede-eigenaars is aanwezig of vertegenwoordigd, én zij bezitten samen minstens de helft van de aandelen in de gemeenschappelijke delen.
Route 2: de aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars bezitten samen meer dan drie vierde van de aandelen, ongeacht hoeveel personen dat zijn.
Rekenvoorbeeld
Een gebouw met 10 mede-eigenaars en 1.000 aandelen. Voor route 1 heb je minstens 6 mede-eigenaars nodig die samen minstens 500 aandelen bezitten. Zijn er maar 5 aanwezig met samen 700 aandelen? Dan lukt route 1 niet, want 5 is niet meer dan de helft van 10. Ook route 2 lukt niet, want 700 is niet meer dan drie vierde (750). Hebben die 5 mede-eigenaars samen 800 aandelen, dan is route 2 wél gehaald en mag de vergadering beraadslagen.
Wat als het quorum niet gehaald wordt?
Dan komt er een tweede vergadering, na een termijn van minstens vijftien dagen. Die beraadslaagt geldig, ongeacht het aantal aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars en hun aandelen (art. 3.87, § 5). Een volmacht voor de eerste vergadering geldt ook voor die tweede vergadering, tenzij anders bepaald (art. 3.87, § 7).
Aanwezigheidsquorum en meerderheid zijn twee aparte vragen. Het quorum bepaalt of de vergadering geldig kan beraadslagen. De meerderheid bepaalt of een beslissing daarna is goedgekeurd.
Veelgemaakte fout: alleen de aandelen tellen en de personen vergeten, of omgekeerd. Zonder geldig quorum beraadslaagt de vergadering niet rechtsgeldig, ook al stemmen alle aanwezigen unaniem.
Meerderheidsvereisten: welke beslissing vraagt welke meerderheid?
Als het quorum klopt, volgt de volgende vraag: hoeveel stemmen heb je nodig?
De volstrekte meerderheid (50% + 1) is de basisregel, tenzij de wet een andere meerderheid vraagt (art. 3.87, § 8). Ze geldt bijvoorbeeld voor de begroting en voor de benoeming of het ontslag van een syndicus. Je berekent ze op de stemmen van de mede-eigenaars die bij de stemming aanwezig of vertegenwoordigd zijn, niet op alle mede-eigenaars. Onthoudingen, blanco en ongeldige stemmen tellen niet mee als uitgebrachte stemmen.
Twee derde (art. 3.88, § 1, 1°) geldt onder meer voor werken aan de gemeenschappelijke delen, behalve wettelijk opgelegde werken en werken tot behoud van het gebouw. Ook een wijziging van de statuten die alleen het genot, het gebruik of het beheer van de gemeenschappelijke delen betreft, vraagt twee derde.
Vier vijfde (art. 3.88, § 1, 2°) geldt onder meer voor andere wijzigingen van de statuten, zoals de verdeling van de lasten, voor een wijziging van de bestemming van het gebouw en voor daden van beschikking over gemeenschappelijke onroerende goederen, zoals de verkoop van een gemeenschappelijk deel.
Eenparigheid van alle mede-eigenaars is nodig voor een wijziging van de verdeling van de aandelen (quotiteiten) (art. 3.88, § 3). Wordt die eenparigheid niet gehaald omdat een of meer mede-eigenaars afwezig waren, dan komt er na minstens dertig dagen een nieuwe vergadering. Die kan de beslissing nemen met eenparigheid van alle aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars (art. 3.88, § 4).
Beslissing | Vereiste meerderheid |
|---|---|
Begroting, benoeming of ontslag van de syndicus | Volstrekte meerderheid (50% + 1) |
Werken aan gemeenschappelijke delen, statutenwijziging over genot, gebruik of beheer van gemeenschappelijke delen | Twee derde |
Andere statutenwijzigingen (zoals de verdeling van de lasten), wijziging bestemming, daden van beschikking | Vier vijfde |
Wijziging van de verdeling van de aandelen | Eenparigheid (of nieuwe vergadering na minstens 30 dagen bij afwezigheid) |
Volmacht algemene vergadering VME: regels en valkuilen
Iedere mede-eigenaar kan zich laten vertegenwoordigen door een lasthebber, al dan niet zelf mede-eigenaar. De regels staan in art. 3.87, § 7:
De volmacht vermeldt de naam van de lasthebber.
Ze kan algemeen of specifiek zijn, en geldt maar voor één algemene vergadering, tenzij het om een notariële volmacht gaat.
Niemand mag meer dan drie volmachten aanvaarden, tenzij zijn eigen stemmen en die van zijn volmachtgevers samen niet meer dan 10% van alle stemmen bedragen.
Niemand mag aan de stemming deelnemen voor meer stemmen dan de andere aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars samen.
De syndicus mag nooit als lasthebber van een mede-eigenaar optreden.
Een volmacht die niet aan die regels voldoet en toch meetelt, kan een beslissing aanvechtbaar maken.
Veelgemaakte fouten die een beslissing aanvechtbaar maken
Vage agendapunten. Mede-eigenaars moeten vooraf weten waarover ze stemmen.
Het quorum verkeerd berekenen. Route 1 vraagt zowel meer dan de helft van de mede-eigenaars als minstens de helft van de aandelen.
Een ongeldige volmacht meetellen.
De tweede vergadering te snel houden. Tussen een eerste vergadering zonder quorum en de tweede vergadering moeten minstens vijftien dagen zitten.
De verkeerde meerderheid hanteren. Twee derde gebruiken waar vier vijfde nodig was, of omgekeerd.
Iedere mede-eigenaar kan de rechter vragen om een onregelmatige, bedrieglijke of onrechtmatige beslissing van de algemene vergadering te vernietigen of te wijzigen, als die hem persoonlijk nadeel oplevert. Dat moet binnen vier maanden na de datum van de vergadering (art. 3.92, § 3). Daarvoor stap je naar de vrederechter.
Wat je moet onthouden voor elke bijzondere AV
Vraag je eerst af of het echt niet kan wachten. Dringende bewarende maatregelen neemt de syndicus zelf. Een vergadering is nodig wanneer de beslissing bij de algemene vergadering hoort.
Stuur de uitnodiging correct en op tijd. Minstens vijftien dagen vooraf, met plaats, dag, uur, een concrete agenda en de manier om de documenten in te kijken.
Bereken het quorum bij de start van de vergadering. En weet vooraf wat je doet als het niet gehaald wordt: een tweede vergadering, na minstens vijftien dagen.
Controleer elke volmacht voor je ze meetelt. Staat de naam van de lasthebber erop? Geldt ze voor deze vergadering? Respecteert de lasthebber het maximum aantal volmachten?
Conclusie
Een bijzondere algemene vergadering is geen formaliteit, maar een procedure met strikte regels. De basis: een correcte uitnodiging met duidelijke agendapunten, een geldig quorum, de juiste meerderheid per beslissing en gecontroleerde volmachten.
Bij Sebas beheren we meer dan 350 VME's in heel Vlaanderen. Wil je weten wat een syndicus kost? Dat leggen we uit in ons artikel over wat een syndicus kost. Andere vragen over jullie gebouw? Mail ons op welkom@mysebas.be.
